Nhũ hương

Nhũ hương chảy ra từ vết rạch trên vỏ cây Boswellia, một chi cây thấp bám rễ vào đá vôi ở những vùng gần như không mưa. Nguồn quan trọng nhất nằm ở Oman và Yemen, Somalia, Ethiopia và Ấn Độ, mỗi vùng một sắc thái: có loại thiên chanh và thông, có loại đậm khói và balsam hơn. Người thu hoạch rạch vỏ rồi đợi vài tuần cho nhựa ứa ra, đông thành giọt cứng như thuỷ tinh mờ, sau đó cạo lấy và phân loại bằng tay theo kích thước, màu và độ trong; ở Oman, hạng trong sáng nhất quen gọi là hojari.

Ít nguyên liệu nào có sức nặng lịch sử như nhũ hương. Vùng Dhofar của Oman, cái nôi của những cây Boswellia quý nhất, được UNESCO ghi danh nhờ di sản gắn với con đường hương liệu cổ, nơi các đoàn lạc đà chở nhựa thơm băng qua sa mạc tới Địa Trung Hải. Người Ai Cập cổ đốt nhũ hương trong đền và dùng nó khi ướp xác; sách kinh kể chuyện ba nhà thông thái mang vàng, nhũ hương và một dược tới Bethlehem; tới nay khói nhũ hương vẫn bay trong nhà thờ Công giáo và Chính thống giáo mỗi tuần. Nhu cầu lớn cũng đặt ra vấn đề hiện tại: rạch quá dày khiến nhiều quần thể Boswellia suy kiệt, nên nguồn gốc nguyên liệu ngày càng được để mắt.

Chính bề dày nghi lễ ấy khiến nhũ hương mang sẵn ý nghĩa thiêng, dù người ngửi không biết mình đang ngửi thấy gì. Trong nước hoa cổ điển, nó thường bị giấu trong các bố cục phương Đông, chỉ hiện ra như một nét khói mờ. Phải tới làn sóng niche gần đây, khi perfumer bắt đầu viết cả một chai chỉ để nói về khói và đá lạnh, nhũ hương mới bước hẳn ra ánh sáng. Bộ sưu tập Incense của Comme des Garçons ra mắt năm 2002 là một trong những cột mốc đưa dòng hương trầm mặc này tới lượng khán giả rộng hơn.