Rượu rum
Rượu rum trong nước hoa là một accord, không phải nguyên liệu lấy thẳng từ thiên nhiên: perfumer dựng lại mùi rượu mía ủ thùng gỗ sồi bằng cách xếp lớp ester trái cây chín, mật rỉ đường, vanilla, gia vị và một vệt gỗ ám khói. Thứ toát ra không ngọt kiểu bánh kẹo mà ngọt kiểu lên men, có hơi cồn bốc nhẹ ở đầu mũi, phía sau là chất ẩm và mềm của đường mía. Rum kéo mảng ngọt ra khỏi vùng ngây thơ, đặt nó vào chỗ trưởng thành hơn. Trên da, note này giống như được sưởi từ bên trong: gợi buổi tối muộn, ánh đèn vàng, len dày và da thuộc. Trong họ Ngọt ấm, rum là gương mặt vừa mời gọi vừa có gai, hợp cả nước hoa nam lẫn nữ.
Hành trình của Rượu rum
Rum sinh ra từ mía. Cây mía được thuần hoá ở vùng nhiệt đới Đông Nam Á, theo các tuyến buôn sang Nam Á, Trung Đông, Địa Trung Hải rồi vượt Đại Tây Dương tới vùng Caribe. Ở đó, các đồn điền đường để lại một phụ phẩm sẫm màu và dính là mật rỉ đường. Từ thế kỷ 17, người ta lên men rồi chưng cất phụ phẩm ấy và thu được thứ rượu mạnh sau này mang tên rum. Nguồn gốc thực dụng đó giải thích vì sao mùi rum luôn có hai tầng: tầng ngọt của đường và tầng gắt của cồn.
Thùng gỗ sồi làm phần việc còn lại. Thời gian nằm trong thùng, thường là thùng đã qua sử dụng, cho rượu màu hổ phách cùng sắc vanilla, dừa khô, quả ngâm và khói nhẹ. Mỗi vùng đi một hướng: Jamaica nổi tiếng với kiểu rum nhiều ester, mùi trái cây gần như bốc khỏi ly; Cuba và Puerto Rico chuộng phong cách nhẹ và sạch; Martinique cất thẳng từ nước mía tươi nên giữ nét cỏ xanh. Bảng màu ấy chính là kho tham chiếu perfumer lấy ra dùng.
Rum còn mang theo lịch sử hàng hải và thuộc địa: từng là khẩu phần của thuỷ thủ, là hàng hoá xuyên đại dương, rồi thành trụ cột của văn hoá cocktail thế kỷ 20. Ở đâu có rum, ở đó có ý niệm về nhiệt đới, về buổi tối và về sự nới lỏng quy tắc. Nước hoa thừa hưởng gần như nguyên vẹn lớp nghĩa văn hoá ấy.
Trong perfumery không tồn tại tinh dầu rum. Note rum là công trình lắp ghép của phòng thí nghiệm, dựa vào ester, lactone, vanillin và các nguyên liệu gỗ ấm. Nó chỉ thật sự có chỗ đứng sau khi gourmand được nhìn nhận như một họ hương riêng, với cột mốc quen thuộc là Angel của Mugler năm 1992, thời điểm mùi ăn được thôi bị coi là rẻ tiền. Từ đó, nhiều nhà niche và dòng hương Trung Đông dùng rum để làm ấm một công thức mà không cần thêm đường.
Cách perfumer dùng
Rum hiếm khi đứng ở top note thuần tuý. Nó hiện ra ngay khi lớp mở vừa bay đi, làm cầu nối giữa phần tươi và phần nền, rồi ở lại rất lâu trong base cùng vanilla, tonka và benzoin. Liều lượng quyết định tất cả: một chút thôi đã đủ làm ấm mép công thức và tạo ảo giác cồn bốc, nhiều quá thì hương chuyển thành siro, nặng và dính. Vì thế perfumer hay ghìm rum bằng một mảng khô như gỗ tuyết tùng, da thuộc, thuốc lá hoặc cà phê.
Các cặp phối đã gần như thành công thức. Rum với vanilla và tonka cho hiệu ứng gourmand mượt, dễ mặc, gần với mùi bánh ngâm rượu. Rum với mật ong và hoa thuốc lá đẩy về phía animalic ấm, có chút bụi bặm và mập mờ. Rum với quế, nhục đậu khấu, gừng tạo cảm giác nóng rất hợp mùa lạnh. Đặt cạnh oud hay hổ phách, rum đóng vai lớp bóng ngọt phủ lên một bề mặt gồ ghề.
Về hiệu năng, đây là nhóm note bền. Những nguyên liệu dựng nên nó phần lớn nặng và ít bay hơi, nên longevity thường tính bằng nhiều giờ, còn projection nở rộng khi gặp hơi ấm cơ thể. Điều đó khiến rum hợp buổi tối, hợp mùa mát và những cuộc hẹn trong nhà hơn là văn phòng giữa trưa hè. Người chuộng mùi sạch, mát, tối giản sẽ thấy rum quá nhiều; người thích một mùi có tính cách thì rất khó dứt ra.
Trong kho Moyar, Borntostandout Drunk Maple là ví dụ thẳng thắn nhất: chất ngọt của siro phong đặt cạnh sắc rượu, ngà ngà và dày, đúng tinh thần gourmand say. Borntostandout Mad Honey đi hướng khác, để mật ong dẫn đầu và dùng nét rượu như phần bóng tối phía sau, khiến vị ngọt trở nên khó đoán hơn. Roja Dove Burlington 1819 Eau De Parfum thì trang trọng: sắc rượu được gói trong gỗ và gia vị theo lối Anh cổ điển, ấm mà vẫn chỉn chu.
